Zoekresultaten voor: gemengd

de gemengde episode verdwijnt

De bipolaire stoornis kent – zoals al in het woord besloten ligt – 2 polen: de manische en de depressieve. Toch is dit niet het hele verhaal. Mengvormen komen ook voor. Zo zien wij regelmatig mensen met een depressie die druk, geagiteerd zijn. Maar ook bij een manie zie je soms het verdriet en de somberheid door het drukke gedrag heen schemeren. Dit wordt een gemengde episode genoemd.

Binnenkort komt de zogenaamde DSM-V uit, het systeem waarmee alle psychiatrische stoornissen worden ingedeeld. Daarin zal de gemengde episode verdwijnen. Dit zal veranderen in ‘depressie met manische kenmerken’ en ‘manie met depressieve kenmerken’. Dit zijn duidelijker termen.

Overigens is vooral de geagiteerde depressie een uitdagend ziektebeeld. Het brengt risico’s met zich mee om gejaagd te zijn als je somber en wanhopig bent. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot zelfmoordpogingen of het toebrengen van schade aan jezelf. Het is zaak dit goed te behandelen!

 

levothyroxine bij rapid cycling

Van ‘rapid cycling’ spreken we als iemand 4 of meer bipolaire episoden in een jaar doormaakt. Het is vaak een hele uitdaging daar weer wat stabiliteit in te krijgen.

Een aantal vooral Amerikaanse onderzoekers heeft een groep patiënten met rapid cycling onderzocht, die niet verbeterden door lithium. Terwijl zij lithium en eventueel andere medicatie werd voortgezet, werd levothyroxine (T4) of triiodothyronine (T3) of placebo toegevoegd. Dit zijn twee vormen van het schildklierhormoon.

Een groep van 32 patienten werd in drieen verdeeld. De patienten die T3 of placebo kregen vertoonden geen enkele verbetering. De patienten die levothyroxine kregen verbeterden wel: zij waren minder depressief, waren langer gemiddeld gestemd en hadden kortere tijd last van gemengde symptomen.

Uiteindelijk kregen slechts 13 patienten levothyroxine. Het is dus moeilijk hier direct conclusies aan te verbinden, maar het lijkt erop dat T4 een bijdrage kan leveren.

Dus ook als iemand een normaal functionerende schildklier heeft, zou toevoegen van schildklierhormoon (levothyroxine) misschien een extra optie kunnen zijn als sprake is van een moeilijk te behandelen rapid cycling patroon.

(bron: Walshaw et al., Bipolar Disorders, nov 2018)

bipolair en borderline: verschillen en overeenkomsten

In de laatste uitgave van het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ staat nog eens mooi uiteengezet wat de verschillen zijn tussen de bipolaire stoornis en de borderline persoonlijkheidsstoornis. Ondanks deze verschillen is er ook veel overlap en beide stoornissen kunnen ook tegelijk voorkomen. Om goed onderscheid te maken tussen de bipolaire en de borderline stoornis dient het (langdurige) beloop vooral in ogenschouw te worden genomen. Verder is van belang na te gaan welke aandoeningen in de familie voorkomen.

De voornaamste verschillen zijn datborderline
1. Mensen met een borderline stoornis vooral een negatief zelfbeeld hebben en ook vaak negatieve emoties bij anderen oproepen. Zij hebben moeite langdurige en waardevolle relaties op te bouwen. Bij mensen met een bipolaire stoornis is dit veel minder het geval en veelal verbonden aan de stemmingsepisoden.

2. De emotionele wisselingen zijn bij mensen met een borderline stoornis vaak sneller en korter. Dit kan uren of dagen duren. Bij mensen met een bipolaire stoornis duren de verschillende fasen vaak weken tot maanden. Bij de borderline stoornis wisselt het vaak af tussen depressief en boos en bij de bipolaire stoornis tussen depressief en manisch. (hoewel in een manie en zeker in een gemengde episode mensen ook boos en geagiteerd kunnen zijn)

3. Verder komen bij de borderline stoornis meer zelfmoordpogingen voor en een voorgeschiedenis met hechtingsproblemen en seksueel misbruik.

Daarnaast zijn er nog wel meer verschillen, zoals in het slaappatroon en bijvoorbeeld impulsiviteit. Rode draad is dat de symptomen bij de bipolaire stoornis meestal verbonden zijn aan de verschillende stemmingsfasen. Bij de borderline stoornis komen de symptomen ook voor los van de stemming.

een vroeg begin van de bipolaire stoornis: slechte prognose?

Je zou denken dat het ernstiger is als de bipolaire stoornis al op jonge leeftijd zichtbaar wordt. Daar is wel onderzoek naar gedaan, maar dat heeft tot nu toe tegenstrijdige resultaten opgeleverd.

australieOnderzoekers uit Australie hebben al deze studies op een hoop gegooid en gekeken of zij zo wat meer duidelijkheid konden krijgen.

Zij vonden vooral dat mensen bij wie al op jonge leeftijd een bipolaire stoornis werd geconstateerd meer comorbiditeit hadden. Dat wil zeggen dat naast de bipolaire stemmingswisselingen ook angstklachten of bijvoorbeeld alcoholproblemen voorkwamen. De leeftijd had niet zozeer verband met de ernst van de symptomen of bijvoorbeeld het voorkomen van psychotische of gemengde kenmerken.

Al met al nog niet een definitieve conclusie. Zij vinden wel dat het belangrijk is al in een vroeg stadium de diagnose te stellen, zodat juist ook die angstklachten of de alcoholproblemen behandeld kunnen worden.

(bron: Joslyn et al. Bipolar Dis. aug. 2016)

slaap: verschil tussen man en vrouw..

Al lang is bekend dat slaap een grote rol speelt in het beloop van de bipolaire stoornis. Maar verschilt dit nu tussen mannen en vrouwen?

manvrouwMannen hebben een ander slaappatroon dan vrouwen. Onderzoekers uit Pittsburgh, USA, zijn nagegaan welke invloed dit heeft op de bipolaire stoornis bij mannen en bij vrouwen.

Daar bleek ook verschil in te zitten. Een verstoorde slaap bleek bij vrouwen te leiden tot meer en ernstiger depressies, manieën en gemengde episoden. Bij mannen was dit effect veel minder zichtbaar.

De oorzaak van dit verschil is niet duidelijk.

Dit onderzoek wijst er nog maar eens op dat de aanpak van slaapproblemen en de bipolaire stoornis bij vrouwen misschien anders zou moeten zijn dan bij mannen.

Op dit blog heb ik al vaak over de slaap geschreven. Lees het nog eens na! Bijvoorbeeld: http://www.deltamania.nl/hoeveel-slaap-is-genoeg/ en http://www.deltamania.nl/slaap-een-belangrijk-fenomeen-voor-de-bipolaire-patient/, maar daarnaast nog verschillende andere berichten.slaap

 

DSM en bipolaire stoornis – II

Zoals beloofd de belangrijkste wijzigingen voor de bipolaire stoornis in de DSM-5 ten opzichte van de vorige DSM-4.

  • in de DSM-4 staat vermeld dat je in de manie een abnormale, verhoogde stemming moet hebben. In de DSM-5 is daar bij gekomen dat je ook meer activiteit of meer energie moet hebben. De criteria worden dus iets strenger. Minder mensen zullen dus een echte manie, volgens deze definitie, hebben.
  • in de DSM-5 wordt een hypomanie, ontstaan tijdens gebruik van antidepressiva, ook als bipolaire II stoornis beschouwd. In de DSM-4 was dit nog niet zo. Dit komt relatief vaak voor, waardoor ik verwacht dat de diagnose bipolaire II stoornis vaker gesteld zal worden.
  • meerdere subgroepen van de bipolaire stoornis worden onderscheiden. Voorheen kwamen deze allemaal in een soort restgroep (NAO), nu kan je bijvoorbeeld een bipolaire stoornis waarbij de hypomanie net iets korter duurt dan 4 dagen toch benoemen.
  • tenslotte de gemengde episode. Deze wordt iets praktischer beschreven. In de DSM-5 wordt gesproken van een depressieve stoornis met gemengde (dus manische) kenmerken of van een manische episode met gemengde (dus depressieve) kenmerken. De criteria van de gemengde episode waren in de DSM-4 zo streng dat dit bijna nooit voorkwam, terwijl we in de praktijk juist geregeld mengbeelden zien. (zie ook: http://www.deltamania.nl/?s=gemengd).

dsm-5-released-big-changes-dsm5

rapid cycling bipolaire stoornis

Rapid cycling heeft niets te maken met snel fietsen. Het is de term die gebruikt wordt voor een bipolaire stoornis waarbij zich 4 of meer episoden per jaar voordoen. Dat wil zeggen dat tenminste 4 afzonderlijke fasen van een depressie, manie, hypomanie of gemengde episode  in een jaar voorkomen.

Sommige mensen schieten zo van de ene in de andere fase, zonder perioden met een gemiddelde stemming.

Dit heeft niet zo veel consequenties voor de behandeling, behalve dat je natuurlijk nog meer bedacht moet zijn op het doorschieten naar een manie vanuit een depressie of, andersom, het wegzakken in een depressie na een manie. Als sprake is van ‘rapid cycling’ stoppen we meestal met antidepressiva en proberen we iemand weer in rustiger vaarwater te krijgen door alleen gebruik te maken van stemmingsstabilisatoren. wielrennen