bipolaire stoornis en werk

Werk is voor veel mensen om allerlei redenen belangrijk. Het geeft voldoening, vergroot het zelfvertrouwen, geeft als vanzelf een dagelijks ritme en het zorgt natuurlijk ook voor een inkomen. Een bipolaire stoornis kan vaak tot uitval leiden, tijdelijk of langduriger. Dit is gedurende 5 jaar onderzocht door een onderzoeksgroep uit Michigan, USA.

273 mensen met een bipolaire stoornis hebben zij jaarlijks getest op het klinisch functioneren (‘hoe gaat het met de stemming’), op cognitief functioneren en op het functioneren op het werk.

Patienten die meer last hadden van depressieve symptomen en patienten die minder goed konden schakelen van de ene taak naar de andere – zij waren bij cognitieve testjes minder flexibel – hadden in die 5 jaar meer uitval van het werk, hadden minder voldoening van het werk en leverden mindere werkprestaties.

Zeker omdat werk zo belangrijk is, zou juist bij mensen met een bipolaire stoornis de terugkeer naar de werksituatie zo veel mogelijk moeten worden bevorderd, eventueel met de nodige aanpassingen.
(bron: O’Donnell et al., J. Aff Dis, jun 2017)dwergen

bipolair en obesitas

Al vaker heb ik berichten geplaatst over de relatie tussen de bipolaire stoornis en het gewicht, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, roken etc. Het blijft belangrijk deze risico’s te proberen te beheersen.

In een recent artikel beschrijven onderzoekers uit de Verenigde Staten hoe zij de toename van het gewicht in 20 jaar tijd hebben onderzocht bij een groep mensen met schizofrenie en met de bipolaire stoornis.

Na 20 jaar had ruim 50 % van de mensen met een bipolaire stoornis obesitas, gemeten met de BMI. Bij de algemene bevolking van een gemiddelde Amerikaanse staat was dat bij 25% het geval.

Zeker omdat obesitas allerlei gevolgen kan hebben voor de verdere gezondheid, is het belangrijk hier oog voor te hebben.
(bron: Strassnig et al., Bipolar Dis, aug 2017)BMI

 

bipolair en borderline: verschillen en overeenkomsten

In de laatste uitgave van het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ staat nog eens mooi uiteengezet wat de verschillen zijn tussen de bipolaire stoornis en de borderline persoonlijkheidsstoornis. Ondanks deze verschillen is er ook veel overlap en beide stoornissen kunnen ook tegelijk voorkomen. Om goed onderscheid te maken tussen de bipolaire en de borderline stoornis dient het (langdurige) beloop vooral in ogenschouw te worden genomen. Verder is van belang na te gaan welke aandoeningen in de familie voorkomen.

De voornaamste verschillen zijn datborderline
1. Mensen met een borderline stoornis vooral een negatief zelfbeeld hebben en ook vaak negatieve emoties bij anderen oproepen. Zij hebben moeite langdurige en waardevolle relaties op te bouwen. Bij mensen met een bipolaire stoornis is dit veel minder het geval en veelal verbonden aan de stemmingsepisoden.

2. De emotionele wisselingen zijn bij mensen met een borderline stoornis vaak sneller en korter. Dit kan uren of dagen duren. Bij mensen met een bipolaire stoornis duren de verschillende fasen vaak weken tot maanden. Bij de borderline stoornis wisselt het vaak af tussen depressief en boos en bij de bipolaire stoornis tussen depressief en manisch. (hoewel in een manie en zeker in een gemengde episode mensen ook boos en geagiteerd kunnen zijn)

3. Verder komen bij de borderline stoornis meer zelfmoordpogingen voor en een voorgeschiedenis met hechtingsproblemen en seksueel misbruik.

Daarnaast zijn er nog wel meer verschillen, zoals in het slaappatroon en bijvoorbeeld impulsiviteit. Rode draad is dat de symptomen bij de bipolaire stoornis meestal verbonden zijn aan de verschillende stemmingsfasen. Bij de borderline stoornis komen de symptomen ook voor los van de stemming.

bipolaire stoornis en suikerziekte

Verschillende stofwisselingsziekten worden in verband gebracht met psychiatrische stoornissen zoals de bipolaire stoornis.

Onlangs zijn gegevens van 7 grote groepen bipolaire patienten bij elkaar gelegd. Daarna hebben de onderzoekers gekeken hoe  vaak suikerziekte, Diabetes Mellitus, voorkwam.

Bij in totaal 10-duizenden bipolaire patienten werd een duidelijk verband gevonden met het voorkomen van suikerziekte. Deze aandoening kwam 2 tot 3 keer zo vaak voor dan bij gezonde controles.

Sommige wetenschappers vermoeden een gemeenschappelijke oorsprong voor beide aandoeningen. Dat wil zeggen dat 1 mechanisme zowel de bipolaire stoornis als suikerziekte veroorzaakt. Of dat zo is, is mij niet duidelijk. Ook allerlei andere verbanden lijken mij mogelijk.suikerklont

manisch depressief, Google en de seizoenen

Al meerdere keren heb ik bericht over de invloed van licht, donker, slapen en de seizoenen. Hoewel daar verschillende aanwijzingen voor zijn, is het toch lastig aan te tonen of manieen en depressies meer of minder voorkomen in bepaalde jaargetijden.

Een nieuwe en originele aanwijzing voor een seizoensinvloed op het beloop van psychiatrische stoornissen komt van onderzoekers uit San Diego, USA. Zij hebben gekeken hoe vaak in Google wordt gezocht naar allerlei psychiatrische aandoeningen in zowel de Verenigde Staten als in Australie.

Opvallend was dat in de winter naar alle psychiatrische stoornissen meer werd gezocht dan in de zomer. Ook naar woorden die gerelateerd zijn aan de bipolaire stoornis werd in de zomer 16% minder gezocht. Dit was zowel in de Verenigde Staten als in Australie het geval.

Een aanwijzing dus dat, waar ook ter wereld, in de zomer men minder last heeft van psychische klachten dan in de winter.

Zo zie je dat al dit soort data, die vrijelijk voor iedereen beschikbaar zijn, een schat aan informatie bieden.

(Ayers et al., Am J Prev Med, mei 2013)
met dank aan Pulpe.nlgoogle

Lithium en hitte

Lithium kan riskant zijn als de concentratie in het bloed, de bloedspiegel, te hoog is. Als de waarde te laag is, werkt het minder goed, maar dat is voor 1 of enkele dagen meestal niet zo’n probleem.Rising Temperature

Een verhoogde lithiumspiegel ontstaat vooral door vocht- en zoutverlies. Als het zoutgehalte in het lichaam afneemt, probeert de nier dit zoutverlies tegen te gaan door minder lithium (zout) uit te scheiden.

Bij hoge temperaturen transpireer je meer en is het zaak het vocht en zout voldoende aan te vullen. In landen rond de Middellandse Zee of nog verder, kan het in de zomer zo warm zijn, dat je gemakkelijk uitdroogt. Bovendien kan je in dit soort landen last krijgen van diarree, waardoor je nog meer vocht verliest. Allemaal risico’s voor een verhoging van het lithium.

Zeker als je lithium gebruikt: neem op vakantie een middel tegen diarree mee. Ga liever niet uren achtereen in de volle zon liggen. Drink voldoende en gebruik voldoende zout. Neem bijvoorbeeld wat drinkbouillon mee. Krijg je toch last van diarree of braken, sla dan een keer lithium over. Bij twijfel over bijvoorbeeld vergiftigingsverschijnselen leg dan eventueel contact met je behandelaar.Beach Chairs Watching Ocean

VMDB in de regio

De VMDB, Vereniging voor Manisch Depressieven en Betrokkenen, is een heel actieve patiëntenvereniging.

Kortgeleden is een nieuw bestuur aangetreden. Zij hebben weer allerlei ideeen voor nieuwe initiatieven.

In alle regio’s in Nederland zijn regionale contactpersonen en zij proberen lokaal activiteiten te ontplooien. vmdb

In de regio Zuid-Holland hebben de vorige contactpersonen er jarenlang veel energie in gestoken, met groot succes. Zojuist is een nieuw contactpersoon aangetreden. Haar naam is Deborah Theijn. Vol enthousiasme is zij aan het kennismaken en probeert zij van alles op te pakken. Hopelijk lukt het haar om de regio nog verder op te stuwen in de bipolaire vaart. Deborah, veel succes!

voorspellen van de respons op lithium

Eerder heb ik al 2 berichten geplaatst over ontzettend interessant onderzoek met stamcellen. Zenuwcellen van mensen met een bipolaire stoornis bleken sneller en vaker elektrische stroompjes, signalen, af te vuren dan die van mensen zonder bipolaire stoornis. Verder bleek dat lithium de vuursnelheid kan verminderen. Dit bleek alleen zo te zijn bij zenuwcellen afkomstig van mensen die goed reageren op lithium. Lithium verminderde niet de vuursnelheid in zenuwcellen van mensen die geen klinisch effect hadden van lithium. (Zie: lithium werking-1 en lithium werking-2)lithium schema

Dezelfde onderzoekers hebben nu een computerprogramma ontwikkeld, waarmee de het verzenden van signalen van zenuwcellen kan worden geanalyseerd. Zowel de snelheid als het patroon kan worden gemeten.

Dit programma was uiteindelijk in staat om in 92% van de gevallen goed te voorspellen of iemand wel of niet op lithium reageert.

Dit gebeurt nu allemaal in een laboratoriumsituatie en is nog lang niet beschikbaar voor regulier gebruik. Toch is het veelbelovend. Wie weet is het over enkele jaren mogelijk te voorspellen of iemand baat zal hebben bij lithium.

een nieuw valproaat?

Valproaat is een effectieve stemmingsstabilisator en bestrijdt ook goed manische symptomen. Dat is al vele malen bewezen. In Nederland wordt het voorgeschreven als het merk Depakine, maar ook als generiek preparaat valproaat of valproïnezuur.

Een belangrijk nadeel is dat het gebruik van valproaat tijdens de zwangerschap de kans vergroot op ernstige aangeboren afwijkingen. Gezocht wordt dus naar soortgelijke middelen zonder dit risico.zwangere_vrouw

Onlangs verscheen een artikel over Valnoctamide. Dit is een afgeleide van valproaat. Bij muizen en ratten leidde dit middel niet tot meer aangeboren afwijkingen.

Bij 173 manische patienten werd ofwel valnoctamide, ofwel risperidon, ofwel placebo gegeven. Gekeken werd naar het effect op de manie.

Helaas bleek valnoctamide niet effectiever dan placebo.

Het ziet er dus niet naar uit dat snel een goed alternatief voor valproaat, zonder risico op aangeboren afwijkingen, wordt gevonden.

slaap bij kinderen van patiënten met bipolaire stoornissen

slaap emoticonMensen met een bipolaire stoornis hebben vaak slaapproblemen. Andersom kunnen verstoringen van de slaap ook leiden tot manieen en depressies. Hoe zit het met het slaappatroon van kinderen van bipolaire patienten? Dat vroegen onderzoekers uit Tsjechie zich af.

Bij 42 kinderen van bipolaire patienten werden allerlei slaap-vragenlijsten afgenomen en werd 14 dagen lang een actimeter aangebracht. Met zo’n actimeter wordt de hoeveelheid bewegingen van iemand 24 uur per dag gemeten. Dit werd vergeleken met 42 kinderen van gezonde ouders.

De kinderen van bipolaire patienten waren overdag slaperiger, het duurde langer eer zij in slaap vielen en waren vaker avondmens dan ochtendmens. Dit leek verband te houden met de mate waarin zij zelf ook psychische klachten ervaarden.

Kinderen van bipolaire ouders hebben een grotere kans dan gemiddeld ook een bipolaire stoornis te krijgen. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of het slaappatroon van het kind een voorspellende waarde heeft.

(bron: Sebela et al., BMC Psychiatry, mei 2017)