World Bipolar Day

Op 28 maart 2019 is het weer World Bipolar Day, een dag met speciale aandacht voor de bipolaire stoornis.

Dit jaar hebben we landelijk het thema ‘bipolariteit in de literatuur’ gekozen.

Op meerdere plaatsen in Nederland worden bijeenkomsten georganiseerd rond dit thema.

Op de sites van de patiëntenvereniging Plusminus, plusminus en van het Kenniscentrum Bipolaire Stoornissen, KenBiS, is hierover nadere informatie te vinden.

Daarnaast wordt een poëzie- en schrijfwedstrijd uitgeschreven. Iedereen die een gedicht of kort verhaal heeft geschreven met de bipolaire stoornis als onderwerp of vanuit eigen ervaringen met deze aandoening, wordt uitgenodigd deel te nemen. De voorwaarden voor deelname vind je op www.plusminus.nl. Je gedicht of korte verhaal kan je insturen voor 15 maart 2019 naar bureau@plusminus.nl.   

‘Plusminus, leven met bipolariteit’: de nieuwe naam van de patiëntenvereniging

De Vereniging voor Manisch Depressieven en Betrokkenen, VMDB, heet vanaf heden ‘Plusminus, leven met bipolariteit’.

De website, plusminus.nl, is geheel vernieuwd. Neem eens een kijkje!

risico op suïcide bij de bipolaire stoornis: kleinst bij gebruik van lithium

Een groep onderzoekers uit Finland heeft gevonden dat mensen die lithium of depot-antipsychotica gebruiken de kleinste kans hebben opnieuw te worden opgenomen. Zij maakten dat op uit een enorme groep van meer dan 18.000 bipolaire patiënten, die zij meer dan 7 jaar konden volgen.

Bij diezelfde groep hebben ze later gekeken hoe groot de kans op suïcide was. Deze bevindingen zijn onlangs op een congres in Barcelona gepresenteerd.

Zij vonden dat lithiumgebruikers het kleinste risico op suïcide liepen, gevolgd door gebruikers van valproaat (Depakine). Mensen die antidepressiva of benzodiazepinen gebruikten hadden een grotere kans te overlijden aan suïcide.

Dit kan worden beschouwd als een bevestiging van het aloude idee dat lithium kan beschermen tegen suïcide.
Niet perse is de conclusie dat antidepressiva de kans op suïcide vergroten. Het kan ook zo zijn dat patiënten die het meest ernstig depressief zijn en dus een grotere kans op suïcide lopen, vaker antidepressiva krijgen voorgeschreven.

(bron: Lähteenvuo et al., ECNP congres 2018, Barcelona)

Gelukkig Nieuwjaar !

Alle volgers van Deltamania wens ik een stabiel en gezond 2019 !

bipolaire kadootjes voor onder de kerstboom…

Bipolaire kadootjes voor onder de kerstboom… enkele suggesties:

  • een lichtbak (voor lichttherapie, zie mijn eerdere berichten)
  • de laatste CD van Kanye West ( ‘I hate being bipolar. It’s awesome)
  • dvd’s met films van Catharina Zeta Jones of bijv. Richard Dreyfuss
  • boeken (‘de Onrustige Geest’ van Kay Redfield Jamison, de boeken van Pieter Overduin etc. etc.)
  • bipolaire T-shirts van BipolarBabe
  • oordoppen en een maskertje (voor een goede nachtrust)

Iemand van de volgers van Deltamania nog tips?

In elk geval… een vrolijk Kerstfeest!

ECT voor de bipolaire depressie

Zeker als antidepressiva niet genoeg helpen, komt iemand met een depressie soms in aanmerking voor electroconvulsieve therapie (ECT). Hierbij krijgt de patient een stroompulse via de schedel toegediend, waardoor in gecontroleerde omstandigheden een epileptisch insult optreedt. Dit blijkt in de praktijk vaak erg goed te werken.
Onderzoekers uit Canada hebben allerlei studies verzameld naar ECT bij mensen met een bipolaire stoornis in een depressieve fase.

Zij vonden dat, bij elkaar opgeteld, 77% van de bipolaire patienten verbetering vertoonde na ECT (dat was iets meer dan de unipolair depressieve patienten).  52% herstelde volledig na ECT. Bipolaire patienten hadden bovendien minder ECT-sessies nodig om dit effect te bereiken.

Geconcludeerd kan worden dat juist ook voor mensen met een bipolaire stoornis deze behandeloptie effectief kan zijn.

(bron: Bahji et al., Acta Psych Scand, dec 2018)

lithiumcontroles: vaak onvoldoende.

Bij lithiumgebruik is het belangrijk met regelmaat op de juiste wijze de lithiumspiegel te controleren. Ook de nieren en o.a. de schildklier dienen volgens richtlijnen gecheckt te worden. Dit kan bijwerkingen en schadelijke gevolgen voorkomen.

In Nederland is Mariette Nederlof nagegaan in hoeverre de richtlijn voor deze controles worden nageleefd.

Van de ruim 1500 patienten die minimaal 6 maanden lithium gebruikten, was bij 65% het lithium gecontroleerd, bij 73% de nierfunctie en bij 54% de schildklierfunctie. Slechts bij 17% hadden deze 3 controles volgens de richtlijn plaatsgevonden.

Omdat dit risicovol is, moeten we goed nadenken hoe dit beter kan.
Voor meer informatie over welke controles nodig zijn: http://www.allesoverlithium.nl/home.

(bron: Nederlof et al., Bip. Disorders, november 2018)

de unipolaire manie

Een depressieve stoornis wordt ook wel een unipolaire depressie genoemd. Zodra een persoon een keer manisch is geweest, zeggen we dat hij een bipolaire stoornis heeft. Zo’n patient kan dus fasen doormaken die naar beide polen, de manische en de depressieve pool, uitslaan.
In de praktijk zien we echter ook wel eens mensen die alleen manisch worden en nooit depressief. De afspraak is dat we die mensen toch ook ‘bipolair’ noemen.

Is deze groep, die enkel manisch kan worden, te onderscheiden van de bipolaire groep, die zowel manisch als depressief kan worden? Zouden we kunnen zeggen dat die aan een unipolaire manie lijden?

Dit nu is een groep onderzoekers nagegaan door een aantal grote bevolkingsstudies bijeen te leggen.

Zo kwamen zij tot ongeveer 300 personen met enkel manieen en ongeveer 500 met een bipolaire stoornis. Opvallend was dat de groep met alleen manische episoden uit meer mannen bestond. Verder kwamen in deze groep minder angststoornissen, zelfmoordpogingen en drugsproblemen voor.

Al met al lijkt het erop dat de unipolaire manie inderdaad te onderscheiden is van de bipolaire stoornis. Zo is eigenlijk ook onze ervaring in de praktijk. Uit deze studie blijkt dat zij misschien een iets gunstiger beloop laten zien.
(bron: Angst et al., Bip. Disorders, nov 2018)

wintertijd..

In het voor- en najaar komen meer stemmingsklachten voor. Eerder heb ik al soortgelijke berichten geplaatst (bijv: http://www.deltamania.nl/de-dagen-worden-langer/. Inmiddels is het alweer najaar en worden de dagen merkbaar korter. Het is vroeger donker en later licht. Vannacht wordt ook de klok weer een uur verzet.
Veel bipolaire patienten zijn wat gevoeliger voor dit soort verschuivingen dan de gemiddelde mens. De kans op een manie of depressie is dan wat groter. Waarschijnlijk speelt hierbij een rol dat in het voor- en najaar de grootste verschillen tussen licht en donker optreden. Voor sommigen misschien reden extra goed op het dag- en nachtritme te letten en zichzelf even goed in acht te nemen.

hoe langer depressief, hoe meer onsteking in het brein

Men denkt dat de bipolaire stoornis, maar ook depressie, in veel gevallen verband houdt met een verstoord afweersysteem. Vaak is al gevonden dat er meer ontstekingswaarden worden gevonden bij mensen met een (bipolaire) depressie.

Een indrukwekkende studie uit Canada liet onlangs zien dat mensen die langer depressief zijn, hogere ontstekingswaarden in hun brein hebben.

Tien mensen met een depressie die al langer dan 10 jaar aanhield, tien mensen met een depressie korter dan 10 jaar en 30 gezonde controles werden onder een PET-scan gelegd. Gekeken werd naar bepaalde eiwitten die verband houden met de gliacellen, de afweercellen van het brein.

Hoe langer iemand depressief was, des te meer van die eiwitten werden gevonden.

Dit geeft aan dat een andere behandeling vereist is, naarmate een depressie langer duurt. Men zou zich dan meer kunnen richten op ontstekingen. Ook geeft het aan dat een langdurige depressie schade lijkt aan te brengen aan het brein. Het is goed om zo snel mogelijk in te grijpen, indien mogelijk. Iets dergelijks lijkt ook te gelden voor een manie.

(bron: Setiawan et al., Lancet Psychiatry 2018)