beroemdheden met een bipolaire stoornis: Frank Bruno

Over bekende personen met een bipolaire stoornis heb ik al regelmatig bericht. Meestal gaat het over artiesten of kunstenaars. Zijn er ook beroemde sporters met een bipolaire stoornis?

Volgens mij veel minder. Althans, voor zover dat bekend is. Een beroemde sportman die wel naar buiten is getreden met zijn manisch-depressieve stoornis is Frank Bruno.

bruno_tysonIn 1995 is deze Brit wereldkampioen boksen in het zwaargewicht geworden. Hij werd daarmee wereldberoemd. In Engeland werd hij ook een tv-persoonlijkheid. Een jaar later is hij verslagen door Mike Tyson en was hij de titel dus weer kwijt. Na deze nederlaag is hij nooit meer op zijn oude niveau gekomen. Vanwege schade aan zijn oog is hem ook ontraden nog verder te boksen. Bruno viel nogal in een ‘zwart gat’ en dit heeft mogelijk geleid tot een eerst episode. Of hij ooit depressief is geweest, weet ik niet. In ieder geval is hij in 2003 onder dwang opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis vanwege een manie.

Inmiddels lijkt het weer redelijk goed met hem te gaan. Hij gebruikt medicijnen, waarschijnlijk lithium. Hij treedt regelmatig in de publiciteit om over zijn bipolaire stoornis te praten. Van zijn dochter is zelfs een documentaire gemaakt, waarin zij vertelt over de bipolaire stoornis van haar vader. http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/celebrity-interviews/frank-bruno-mental-illness-is-the-hardest-1378395

Misschien kent iemand nog meer beroemde sporters met een bipolaire stoornis?bruno world champion

polikliniek voor bipolaire stoornissen Rotterdam – Delta

delta zorgboulevardDe polikliniek voor bipolaire stoornissen van Delta Psychiatrisch Centrum in Rotterdam is een van de oudste en nog steeds een van de grotere poliklinieken op dit gebied in Nederland. Ondanks alle bezuinigingen en stelselwijzigingen houden we ons nog altijd staande.

Met een enthousiast team begeleiden we enkele honderden bipolaire patienten. Heel prettig dat we goede samenwerkingsverbanden hebben met het Maasstad Ziekenhuis. Vooral de contacten met de internist-nefroloog (nierspecialist) en apotheker leveren veel meerwaarde op.zorgboulevard

melatonine als slaapmiddel

Gebruikelijke slaapmiddelen als temazepam, lormetazepam en andere ‘-pammen’ werken niet altijd even goed en leiden vaak tot gewenning. Is melatonine dan een goed alternatief?

Melatonine is een hormoon dat geproduceerd wordt door de pijnappelklier, een klein gebiedje midden in de hersenen. Als het donker wordt, maakt deze klier meer melatonine. Melatonine zorgt ervoor dat het lichaam een signaal krijgt dat het avond wordt en het dus langzaam bedtijd wordt. Ook zorgt het voor enige slaperigheid, misschien doordat het de bloedvaten in het lichaam iets meer openzet. De huid wordt wat warmer en je voelt je slaperiger worden.jetlagapps_com_timezone_clocks_shutterstock_24754498_72dpi_komprimiert

Sommige mensen hebben een verstoring van het dag- en nachtritme. Het meest duidelijk is dit als je naar een andere tijdzone vliegt en je lat hebt van een jetlag. Een enkele keer is een slaapstoornis ook terug te voeren op het niet goed ingesteld staan van de biologische klok.

In die situaties kan melatonine enigszins helpen. Het zet als het ware de klok weer gelijk. Voor de meeste slaapstoornissen helpt het echter niet of nauwelijks, voor zover nu onderzocht.

Als je het inneemt is vooral het tijdstip van inname van belang. Je kan de natuurlijke melatonine-piek het beste aanvullen door een tablet in te nemen als het schemerig wordt. Dat is het moment dat het lichaam normaal gesproken extra melatonine maakt.  sleeping women

anti-ontstekingsmedicijn tegen depressie

Al regelmatig heb ik geschreven over de rol van het afweersysteem bij het ontstaan van de bipolaire stoornis. Zie bijvoorbeeld: http://www.deltamania.nl/ontsteking-en-depressie/ en http://www.deltamania.nl/zit-de-bipolaire-stoornis-in-het-brein/.

Acute pain in a woman kneeInteressant is een artikel dat kortgeleden werd gepubliceerd over het medicijn celecoxib (Celebrex®). Dit wordt bijvoorbeeld voorgeschreven aan mensen met arthritis, een ontsteking van de gewrichten. In een aantal studies is gekeken of een depressie beter opknapt als dit middel wordt toegevoegd aan een antidepressivum.

Dit bleek inderdaad het geval, ook bij de bipolaire depressie. Het is nog maar bij kleine groepen patienten onderzocht. Maar zeker bij mensen met aanwijzingen voor een verstoord immuunsysteem is dit iets om in de gaten te houden.

wat kost de bipolaire stoornis?

In een heel recent artikel in het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ wordt beschreven hoe hoog men de kosten inschat van de bipolaire stoornis.
22 onderzoeken hiernaar uit allerlei landen zijn op een hoop gegooid en teruggerekend naar Amerikaanse dollars per patiënt.

Je komt zo ongeveer tot de volgende bedragen. 
Alle gezondheidszorg-kosten bij elkaar bedroegen $ 8000-14.000 per bipolaire patiënt. Hiervan was $ 4000-5000 voor directe psychiatrische zorg en meer specifiek zorg voor bipolair-gerelateerde zaken $ 2500-5000. Aan indirecte zorg is men nog eens $2000-11.000 kwijt. Het duurst is opname en medicijngebruik.

Als ik dit bereken naar de Nederlandse situatie en uitga van de goedkoopste situatie (2% van 17.000.000 inwoners; van bovengenoemde bedragen de laagste getallen) kom ik uit op een totaalbedrag van  3,5 miljard dollar. Dit kosten alle bipolaire patiënten in Nederland gezamenlijk aan gezondheidszorg.

Dit lijkt mij toch alleen al voldoende reden om te investeren in (onderzoek naar) goede behandelingen en adequate zorg!

drinken: water, bouillon, sportdrank?

Meestal krijg je dorst door het gebruik van lithium. Je gaat dus als vanzelf meer drinken. Aangeraden wordt om zeker voldoende te drinken in situaties waarin je veel vocht kan verliezen. Denk aan hoge temperaturen op vakantie, diarree, koorts.
Maar wat kan je nu het beste drinken. Gewoon water? Bouillon? ‘Isotone sportdrank’? Ik heb het nagevraagd bij een internist-nefroloog. Hij vertelde mij het volgende.

Necukrinis diabetas.jpg

Eigenlijk is niet aangetoond welk soort vocht nu het beste is bij bijvoorbeeld warm weer. Het meest logisch is om gewoon water te drinken. Opname van water vanuit de darmen naar de rest het lichaam wordt bevorderd door enig suiker en zout toe te voegen. Daarom geeft een isotone drank misschien iets beter resultaat. Als je al het vocht dat je tekort komt echter met isotone drank aanvult is dat ten eerste nogal duur en ten tweede niet zo goed voor het gewicht. Je krijgt dan teveel calorieën binnen.
Al met al is water en af toe wat bouillon waarschijnlijk het beste advies.

Vliegen: van oost naar west of andersom?

In mijn voorlichtingsboekje ‘Manisch depressief en nu?’ wordt een heel oud onderzoek aangehaald. Het is eigenlijk nog altijd interessant en herkenbaar.

Vanuit het vliegveld Heathrow in Londen werden in 2 jaar 186 patiënten naar een psychiatrisch ziekenhuis gebracht. Alleen stemmingsstoornissen waren gerelateerd aan verandering van tijdzone. Voor bijvoorbeeld schizofrenie gold dit niet. Mensen die van Oost naar West vlogen hadden een grotere kans op een depressie. (Hypo)manieen kwamen meer voor bij mensen die van West naar Oost waren gevlogen.US Stamp #C090 MNH – 31c USA AirMail – Plate Block of 4

Dit komt overeen met onze ervaring. Als je vanuit bijvoorbeeld de Verenigde Staten terugvliegt naar Nederland sla je door het tijdsverschil eigenlijk een nacht over: een risicofactor voor manie. Als je naar Amerika vliegt, moet je meestal een nacht gaan slapen terwijl je voor je gevoel er al een nacht op hebt zitten.

Je kan je hier op voorbereiden door al enkele dagen tevoren je slaapritme te verschuiven. Bijvoorbeeld elke dag een uur eerder of later naar bed gaan, afhankelijk van naar welke kant je vliegt.

 

lithium en hitte

Lithium kan riskant zijn als de concentratie in het bloed, de bloedspiegel, te hoog is. Als de waarde te laag is, werkt het minder goed, maar dat is voor 1 of enkele dagen meestal niet zo’n probleem.Rising Temperature

Een verhoogde lithiumspiegel ontstaat vooral door vocht- en zoutverlies. Als het zoutgehalte in het lichaam afneemt, probeert de nier dit zoutverlies tegen te gaan door minder lithium (zout) uit te scheiden.

Bij hoge temperaturen transpireer je meer en is het zaak het vocht en zout voldoende aan te vullen. In landen rond de Middellandse Zee of nog verder, kan het in de zomer zo warm zijn, dat je gemakkelijk uitdroogt. Bovendien kan je in dit soort landen last krijgen van diarree, waardoor je nog meer vocht verliest. Allemaal risico’s voor een verhoging van het lithium.

Zeker als je lithium gebruikt: neem op vakantie een middel tegen diarree mee. Ga liever niet uren achtereen in de volle zon liggen. Drink voldoende en gebruik voldoende zout. Neem bijvoorbeeld wat drinkbouillon mee. Krijg je toch last van diarree of braken, sla dan een keer lithium over. Bij twijfel over bijvoorbeeld vergiftigingsverschijnselen leg dan eventueel contact met je behandelaar.Couple at Beach

ik ga op reis en neem mee…

Een goede voorbereiding op de vakantie verkleint het risico op een terugval. Veel mensen maken lijsten van alles wat ze moeten meenemen op reis. Als je een bipolaire stoornis hebt, horen de volgende zaken daar ook bij.

• ruim voldoende medicijnen, meer dan voor het aantal dagen dat je weg bent.
• verdeel deze medicijnen over handbagage en koffers. Mocht een koffer kwijtraken, dan zit je niet direct zonder.
• het medicijnpaspoort. Hierover heb ik eerder bericht.
• telefoonnummers van de polikliniek waar je in zorg bent, van je behandelaar of andere deskundigen aan wie je om advies zou kunnen vragen. Tegenwoordig kan je vanuit alle landen in de wereld bellen. Zeker als je in Europa blijft en er is geen tijdsverschil, kan je vaak gewoon je behandelaar of verpleegkundige bereiken.
• je noodplan of signaleringsplan.
• noodpakketje medicijnen. Stel dit samen met je behandelaar. Denk hierbij aan extra slaapmedicatie, pijnstillers of bijv. middelen tegen diarree.
• als je lithium gebruikt is het verstandig om wat pakjes bouillon mee te nemen.

Hebben anderen nog tips?

medicijnpaspoort

Regelmatig krijg ik de vraag of een medicijnpaspoort nodig is in het buitenland.

Voor de precieze regels verwijs ik naar een prima site van de overheid: http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/geneesmiddelen/vraag-en-antwoord/wat-moet-ik-doen-als-ik-medicijnen-wil-meenemen-naar-het-buitenland.html.

Daarin staat vermeld dat een medicijnpaspoort handig is, maar niet perse noodzakelijk. Voor medicijnen die onder de Opiumwet vallen, gelden wel strenge regels. Let op: niet alleen zogenaamde opiaten (bijv. morfine) vallen hieronder, maar ook benzodiazepinen, zoals oxazepam, lorazepam, temazepam, alprazolam etc. Ga je naar een zogenaamd Schengen-land dan is voor deze middelen een Schengen-verklaring nodig. Ga je nog verder weg, dan is meestal nog meer nodig, maar dat verschilt per land.

Ook hier geldt: ga goed voorbereid op reis!