lithium in het drinkwater?

Uit dieronderzoek komt naar voren dat ook minieme doses van lithium de stemming zouden kunnen beïnvloeden. Verder zit er in verschillende regio’s in de wereld meer lithium in het grondwater en daar zouden minder zelfmoorden gepleegd worden. Daarom hebben onderzoekers in Denemarken gekeken of het gehalte aan lithium in het drinkwater verband houdt met het voorkomen van de bipolaire stoornis. Theoretisch zou je verwachten dat minder bipolaire stoornissen voorkomen naarmate men meer is blootgesteld aan lithium.

In Denemarken brachten ze de geografische spreiding van bipolaire patienten in kaart. Dat koppelden ze aan het gehalte aan lithium in het drinkwater en de leeftijd. Zo kon men een schatting maken van de hoeveelheid lithium waaraan de bewoners waren blootgesteld.

De onderzoekers konden geen verband vinden.

Waarschijnlijk is het gehalte aan lithium in het grondwater in Denemarken te laag en zijn de verschillen te klein tussen de regio’s om verbanden te vinden. Ik verwacht verder dat het verband met suicide duidelijker zal zijn. Dat is namelijk al vaker op meerdere plekken in de wereld gevonden.Afbeeldingsresultaat voor drinken water

lichttherapie voor de bipolaire depressie

Lichttherapie kan soms goed werken tegen depressieve klachten, zeker als deze vooral in de donkere maanden optreden. Bij bipolaire patiënten kan het nog wel eens leiden tot hypomanische verschijnselen.

Onderzoekers uit de Verenigde Staten hebben bij een groep patiënten met een bipolaire depressie het effect van lichttherapie in de middag gemeten. Zij zetten de helft van de patiënten voor een ‘echte’ lichttherapie-bak, die 7000 lux uitstraalde, gedurende aanvankelijk 15 minuten, opbouwend naar 60 minuten. Zij zaten dagelijks tussen 12 en 14.30 uur in het licht. De andere helft van de patiënten zat achter rood dimlicht van 50 lux.Afbeeldingsresultaat voor lichttherapie philips

Vanaf week 4 was het verschil tussen deze groepen aanzienlijk. Ruim 68% van de mensen die echte lichttherapie hadden gekregen waren hersteld van hun bipolaire depressie, terwijl maar 22% van de mensen in de placebogroep was hersteld. Bovendien werd niemand manisch.

Lichttherapie kan zeker werkzaam zijn bij sommige depressies. Bij bipolaire patiënten is het misschien verstandig in de middaguren voor een lichtbak te gaan zitten om doorschieten naar hypomanische verschijnselen te voorkomen.
(bron: Sit et al., Am J Psychiatry, oct 2017)

menopauze en het beloop van de bipolaire stoornis

Veel vrouwen vragen zich af of zij meer of juist minder klachten kunnen verwachten rond de ‘overgang’. Helaas is er verbazingwekkend weinig onderzoek gedaan naar de invloed van de menopauze op het beloop van de bipolaire stoornis.

In een heel recent onderzoek zijn alle beschikbare onderzoeken over dit onderwerp bij elkaar geveegd. Dat betrof slechts 7 studies waarbij in totaal 273 vrouwen zijn onderzocht. In de meeste onderzoeken werd aan vrouwen gevraagd zelf te rapporteren of zij meer of minder stemmingsklachten hadden in de periode van de overgang. waaier

Het merendeel gaf aan meer symptomen te ervaren, vooral naar de depressieve kant. Vrijwel nooit gaf men aan minder klachten te hebben. In slechts 1 van de 7 studies werd gevraagd naar terugval van de bipolaire stoornis tijdens de overgang. Daarin werd gevonden dat 68% van de vrouwen in de menopauze een depressieve terugval had ervaren.

Het is moeilijk om met zo weinig gegevens een duidelijke conclusie te trekken. Dit artikel bevestigt echter de indruk dat de overgang een invloed kan hebben op de stemming. Omdat zo veel vrouwen met vragen leven over dit onderwerp, is verder onderzoek dringend gewenst. Zeker ook naar wat we hieraan zouden kunnen doen.

(bron: Perich et al. Bipolar Dis., sept 2017)

theater!

doorhetlint voorkant nov 2017“.. een taboe-doorbrekende voorstelling over het omgaan met een psychische ziekte voor de persoon zelf en de partner/omgeving….'”

Jonathan & Mathilde brengen met dit theaterstuk hun eigen liefdesverhaal in beeld. Een psychische ziekte (bipolaire stoornis/depressie) bij een van beiden gooide hun leven en relatie volledig overhoop. Ook hun families en vrienden werden er door geraakt. Door openhartig te vertellen over de strijd die zij zijn aangegaan, willen Mathilde en Jonathan het taboe doorbreken dat rust op het hebben van een psychische aandoening. Speciaal voor wie in werk of privésituatie in aanraking is gekomen met psychische ziektes, maar zeker ook voor alle liefhebbers van waargebeurde liefdesverhalen. Zie ook:   http://www.laaktheater.nl/door-het-lint-verbonden/.

17 en 19 november 2017, entree € 6,-, Laaktheater Den Haag.

behandeling van ADHD bij de bipolaire patient

In Zweden wordt in grote registers nauwkeurig bijgehouden hoeveel medicijnen worden gebruikt en hoeveel van andere zorg gebruik wordt gemaakt. Zo heeft men kunnen nagaan of vaker een manie voorkomt als een bipolaire patient methylfenidaat inneemt. Methylfenidaat is het voorkeursmiddel voor ADHD. Meestal wordt dit als Ritalin of Concerta voorgeschreven. adhd

De onderzoekers vonden dat er meer manieen voorkwamen na het starten van methylfenidaat als voor de bipolaire stoornis géén stemmingsstabilisator werd gebruikt. Zolang iemand een stemmingsstabilisator, bijv. lithium of valproaat, inneemt, lijkt methylfenidaat geen groot risico te zijn.

Omdat ADHD toch regelmatig lijkt voor te komen bij mensen met een bipolaire stoornis is dit belangrijke en geruststellende informatie.

(bron: Viktorin et al., Am. J. Psychiatry, april 2017)

slechtere prognose bij meer episoden

kindlingIn januari dit jaar publiceerden twee Deense psychiaters een overzicht van de literatuur over het beloop van de bipolaire stoornis.

Er zijn eigenlijk niet veel studies gedaan over dit onderwerp. Op basis van de beschikbare gegevens kwamen zij tot de conclusie dat hoe meer episoden, manisch of depressief, iemand doormaakt, des te slechter is de prognose. Als je veel episoden hebt doorgemaakt is de kans groter op weer een volgende episode, op een langere duur van volgende episoden en met meer ernstige symptomen.

Dit komt wel overeen met de klinische ervaring.
Deze bevindingen benadrukken nog maar eens het belang van preventie. Het is erg belangrijk zo goed mogelijk volgende manieën of depressies te voorkomen, bijvoorbeeld met onderhoudsbehandeling.

de dagen worden korter…

In het voor- en najaar komen meer stemmingsklachten voor. Eerder heb ik al soortgelijke berichten geplaatst (bijv: http://www.deltamania.nl/de-dagen-worden-langer/. Inmiddels is het alweer najaar en worden de dagen merkbaar korter. Het is vroeger donker en later licht. Binnenkort wordt ook de klok weer een uur verzet.

Veel bipolaire patienten zijn wat gevoeliger voor dit soort verschuivingen dan de gemiddelde mens. De kans op een manie of depressie is dan wat groter. Waarschijnlijk speelt hierbij een rol dat in het voor- en najaar de grootste verschillen tussen licht en donker optreden. Voor sommigen misschien reden extra goed op het dag- en nachtritme te letten en zichzelf even goed in acht te nemen.herfst

bipolaire stoornis en werk

Werk is voor veel mensen om allerlei redenen belangrijk. Het geeft voldoening, vergroot het zelfvertrouwen, geeft als vanzelf een dagelijks ritme en het zorgt natuurlijk ook voor een inkomen. Een bipolaire stoornis kan vaak tot uitval leiden, tijdelijk of langduriger. Dit is gedurende 5 jaar onderzocht door een onderzoeksgroep uit Michigan, USA.

273 mensen met een bipolaire stoornis hebben zij jaarlijks getest op het klinisch functioneren (‘hoe gaat het met de stemming’), op cognitief functioneren en op het functioneren op het werk.

Patienten die meer last hadden van depressieve symptomen en patienten die minder goed konden schakelen van de ene taak naar de andere – zij waren bij cognitieve testjes minder flexibel – hadden in die 5 jaar meer uitval van het werk, hadden minder voldoening van het werk en leverden mindere werkprestaties.

Zeker omdat werk zo belangrijk is, zou juist bij mensen met een bipolaire stoornis de terugkeer naar de werksituatie zo veel mogelijk moeten worden bevorderd, eventueel met de nodige aanpassingen.
(bron: O’Donnell et al., J. Aff Dis, jun 2017)dwergen

bipolair en obesitas

Al vaker heb ik berichten geplaatst over de relatie tussen de bipolaire stoornis en het gewicht, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, roken etc. Het blijft belangrijk deze risico’s te proberen te beheersen.

In een recent artikel beschrijven onderzoekers uit de Verenigde Staten hoe zij de toename van het gewicht in 20 jaar tijd hebben onderzocht bij een groep mensen met schizofrenie en met de bipolaire stoornis.

Na 20 jaar had ruim 50 % van de mensen met een bipolaire stoornis obesitas, gemeten met de BMI. Bij de algemene bevolking van een gemiddelde Amerikaanse staat was dat bij 25% het geval.

Zeker omdat obesitas allerlei gevolgen kan hebben voor de verdere gezondheid, is het belangrijk hier oog voor te hebben.
(bron: Strassnig et al., Bipolar Dis, aug 2017)BMI

 

bipolair en borderline: verschillen en overeenkomsten

In de laatste uitgave van het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ staat nog eens mooi uiteengezet wat de verschillen zijn tussen de bipolaire stoornis en de borderline persoonlijkheidsstoornis. Ondanks deze verschillen is er ook veel overlap en beide stoornissen kunnen ook tegelijk voorkomen. Om goed onderscheid te maken tussen de bipolaire en de borderline stoornis dient het (langdurige) beloop vooral in ogenschouw te worden genomen. Verder is van belang na te gaan welke aandoeningen in de familie voorkomen.

De voornaamste verschillen zijn datborderline
1. Mensen met een borderline stoornis vooral een negatief zelfbeeld hebben en ook vaak negatieve emoties bij anderen oproepen. Zij hebben moeite langdurige en waardevolle relaties op te bouwen. Bij mensen met een bipolaire stoornis is dit veel minder het geval en veelal verbonden aan de stemmingsepisoden.

2. De emotionele wisselingen zijn bij mensen met een borderline stoornis vaak sneller en korter. Dit kan uren of dagen duren. Bij mensen met een bipolaire stoornis duren de verschillende fasen vaak weken tot maanden. Bij de borderline stoornis wisselt het vaak af tussen depressief en boos en bij de bipolaire stoornis tussen depressief en manisch. (hoewel in een manie en zeker in een gemengde episode mensen ook boos en geagiteerd kunnen zijn)

3. Verder komen bij de borderline stoornis meer zelfmoordpogingen voor en een voorgeschiedenis met hechtingsproblemen en seksueel misbruik.

Daarnaast zijn er nog wel meer verschillen, zoals in het slaappatroon en bijvoorbeeld impulsiviteit. Rode draad is dat de symptomen bij de bipolaire stoornis meestal verbonden zijn aan de verschillende stemmingsfasen. Bij de borderline stoornis komen de symptomen ook voor los van de stemming.