omega-3 vetzuren voor de bipolaire depressie

visolie_365x243Opnieuw een aanwijzing dat omega-3 vetzuren best enig effect kunnen hebben bij depressieve klachten.

Gedurende 12 weken werden aan depressieve jongeren van 9-20 jaar 2100 mg omega-3 vetzuren per dag gegeven. Dit gaf een goed resultaat: 64% van de jongeren ging vooruit, tegen 36% van de jongeren die placebo kregen. Ook werd gezien dat het de limbische structuren in het brein activeerde wanneer emotionele prikkels werden aangeboden.

Zeker omdat we zo weinig goede behandelingen hebben voor de bipolaire depressie, lijkt het geen raar idee dit soort pillen eens te proberen. Zeker omdat ze weinig kwaad lijken te kunnen. Omega-3 vetzuren zijn gewoon bij de drogist te koop.

Zie ook: http://www.deltamania.nl/visolie-voor-d…laire-stoornis

bron: bipolarnews.org

manisch? geen blauw licht!

Een heel aardig artikel in het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ van december 2014.

Nog niet lang geleden is ontdekt dat er in je netvlies een receptor zit die specifiek blauw licht opvangt. Juist deze receptor is als enige verbonden met de biologische klok die het dag/nachtritme regelt. Nu is wel bekend dat licht en donker van grote invloed zijn op de stemming bij bipolaire patienten. Vaak is een plotse verschuiving van het tijdstip van slapen en waken een trigger om manisch of depressief te worden. Andersom kan licht soms helpen om minder depressief te worden…. en donker kan wel eens werken om een manie te bestrijden. blauwlicht

Omdat die receptor voor blauw licht aan de biologische klok is verbonden, hebben onderzoekers uit Noorwegen bedacht om een patiënt met een manie een bril op te zetten die het blauwe licht wegfiltert. Dat kan door een bril met oranje glazen.

Een manische patient gaven ze eerst een bril met transparante glazen en daarnaast gebruikelijke medicijnen. Dit gaf geen enkele verbetering. Na zes dagen zetten ze bij hem die oranje bril op en na korte tijd herstelde hij van zijn manie. De opname duurde daardoor korter dan bij zijn eerdere manieen.

Dit lijkt mij echt iets om nader te onderzoeken. Een goedkope aanpak zonder bijwerkingen, zo lijkt het.
(bron: Henriksen et al. Bipolar Disorders, dec 2014)oranje bril

hoe werkt lithium?

Op het laatste deel van een chromosoom (daarin zit het DNA, het erfelijke materiaal) zitten een aantal beschermstukjes. Deze stukjes noemt men telomeren. Als je ouder wordt, maar ook als je onder stress staat, worden deze stukjes korter en is het DNA dus minder beschermd.

Bij ratten, die extra gevoelig gemaakt zijn voor stress en die gedrag vertonen dat lijkt op een depressie, hebben wetenschappers in Zweden die telomeren onderzocht.gthyjukic

Zij vonden dat de telomeren van deze depressieve ratten in de hippocampus korter waren. De hippocampus is een belangrijk gebied, midden in de hersenen, dat belangrijk is voor het geheugen en het verwerken van informatie. Ook een enzym dat ervoor zorgt dat die telomeren op lengte blijven, was bij de gestresste ratten minder actief.

Verder vonden de onderzoekers dat lithium ervoor zorgde dat dit enzym weer actiever werd.

Wellicht zegt dit iets over het werkingsmechanisme van lithium. Het lijkt erop dat lithium bevorderlijk kan zijn voor allerlei informatieprocessen in de hersenen en een beschermende werking kan hebben voor het DNA.

(bron: Wei et al., Int J Neuropsychopharmacol, jan. 2015) 

nieuwe richtlijn bipolaire stoornissen

Enkele dagen geleden is de nieuwe Nederlandse multidisciplinaire richtlijn bipolaire stoornissen verschenen. Veel experts hebben daar keihard aan gewerkt. Het is een mooi document, dat handvatten biedt om mensen met een manisch-depressieve stoornis zo goed mogelijk te behandelen. Weer geheel up-to-date gemaakt op basis van de laatste wetenschappelijke literatuur. richtlijn2015

bipolaire stoornis in de kleine hersenen?

In het wetenschappelijke toptijdschrift ‘Molecular Psychiatry’ is in januari 2015 een interessant artikel verschenen.

Met de MRI-techniek kan je mooie afbeeldingen van de hersenen maken. Hoe de verschillende hersendelen functioneren is echter nauwelijks weer te geven. Steeds weer nieuwe technieken worden ontwikkeld om meer gedetailleerde plaatjes te maken van het brein, waardoor ook meer duidelijk wordt over de werking. Zo’n geheel nieuwe MRI-methode, ‘quantitative high-resolution T1 rho mapping’ is nu ook toegepast bij 15 bipolaire patiënten.

Verrassend genoeg vond men zo toch wat nieuws. Vooral opvallend was dat er kleine veranderingen in de kleine hersenen werden aangetroffen. Dit werd weer niet aangetroffen bij de patiënten die lithium gebruikten.

Dit onderzoek richt zich dus opeens veel meer op de kleine hersenen (het cerebellum), waar eerder eigenlijk nauwelijks onderzoek naar gedaan werd. Misschien is het zo dat lithium juist zo effectief is, omdat het iets doet in de kleine hersenen. Het is wel bekend dat bij een veel te hoge lithiumspiegel cerebellaire symptomen kunnen ontstaan. Wellicht weer een geheel nieuw spoor?

boeken over de bipolaire stoornis?

Al veel heb ik geschreven over muzikanten, films en tv-series. Kent iemand nog een mooie roman over de bipolaire stoornis of een bekende schrijver die manisch-depressief is?

beroemdheden met een bipolaire stoornis: Demi Lovato?

De jongere lezers van dit blog kennen vast Demi Lovato. Zij is begonnen in een tv-serie, was later te zien op Disney Channel en heeft daarna in verschillende films geacteerd. Hoewel zij pas 22 jaar is, heeft zij daarnaast ook nog een muzikale carriere van de grond  gekregen. Met o.a. het nummer Skycraper beklom zij de hitlijsten. Zij heeft ook een MTV award gewonnen.

DemiLovato2013Meerdere keren is zij in het nieuws gekomen omdat zij zichzelf in haar polsen had gekrast en agressieve, emotionele uitbarstingen had. Zij zou ook een eetstoornis hebben. Uiteindelijk is zij zelfs opgenomen in een psychiatrische kliniek voor vrouwen. Daar zou de diagnose bipolaire stoornis zijn gesteld.

Inmiddels heeft zij een soort stichting opgericht om meer aandacht te vragen voor psychiatrische stoornissen. In het filmpje, te zien in de volgende link, noemt zij haar bipolaire depressie. http://www.womenshealthmag.com/weight-loss/demi-lovato-weight.

Of Demi Lovato daadwerkelijk een bipolaire stoornis heeft, kan ik natuurlijk niet beoordelen. Het krassen in polsen en een eetstoornis zijn in elk geval geen kenmerkende aspecten van een manisch-depressieve stoornis. Vaak lijkt het alsof dit soort sterren toch een beetje koketteren met zo’n aandoening.

lurasidon, aanvulling

In aanvulling op mijn vorige bericht over lurasidon nog het volgende.

Dit middel is inmiddels wel geregistreerd en verkrijgbaar in Nederland onder de naam ‘Latuda’. Het is echter geregistreerd voor de behandeling van schizofrenie en (nog) niet voor de bipolaire stoornis.
Als de psychiater dit medicijn voorschrijft voor de bipolaire stoornis, doet hij dit ‘off label’. Dat wil zeggen dat hij zich ervan bewust moet zijn dat dit middel niet voor die indicatie is geregistreerd. Dat moet ook genoteerd worden. http://www.cbg-meb.nl/CBG/nl/humane-geneesmiddelen/geneesmiddelen/off-label-gebruik/default.htm

lurasidone voor de bipolaire depressie

De bipolaire depressie is vaak lastig te bestrijden. Manisch-depressieve patiënten hebben juist het meest en het vaakst last van depressieve perioden. Nieuwe medicijnen die dat kunnen behandelen zijn dus zeer welkom. slumped walk

In de Verenigde Staten is sinds korte tijd het medicijn lurasidone geregistreerd voor de depressieve fase bij een bipolaire I stoornis. In Nederland is dit middel nu nog niet verkrijgbaar.

Lurasidone is een ‘atypisch antipsychoticum’, net als quetiapine (Seroquel ®) en bijvoorbeeld olanzapine (Zyprexa®).

De registratie in Amerika is vooral gebaseerd op een onderzoek dat in februari 2014 gepubliceerd is. Ruim 500 patiënten met een bipolaire depressie werden in 3 groepen verdeeld. Een groep kreeg een lage dosis van lurasidone, een groep een hogere dosis en een groep kreeg placebo. Zowel de hogere als de lagere dosering van lurasidone gaf een duidelijke verbetering van de depressieve symptomen. De bijwerkingen vielen mee: misselijkheid, hoofdpijn, slaperigheid en bewegingsdrang bij enkele mensen. Gewichtstoename en een verhoging van het cholesterol kwam vrijwel niet voor.

Ook een onderzoek waarbij lurasidone werd toegevoegd aan lithium of valproaat gaf goede resultaten bij de bipolaire depressie.

Dit klinkt veelbelovend. Dit medicijn zou een mooie toevoeging kunnen zijn aan onze mogelijkheden. Dat je er niet zo dik van lijkt te worden, kan een mooi voordeel zijn. Met de medicijnen die we nu tot onze beschikking hebben, is dat vaak een probleem.lurasidon

memantine voor de bipolaire stoornis

Een interessant onderzoek uit Italie.

Memantine is een medicijn dat ook in Nederland is geregistreerd om de verschijnselen van dementie af te remmen. Eerder is in een klein onderzoek gevonden dat dit middel mogelijk baat geeft aan bipolaire patienten.

De Italiaanse onderitaliezoekers hebben 30 patienten met een bipolaire stoornis gevolgd. Zij hadden behandelingen achter de rug met allerlei medicijnen en soms ECT, zonder resultaat. Gedurende 3 jaar werd hun onderhoudsmedicijn ongewijzigd voortgezet en zij kregen daar memantine (20-30 mg) bij. Zorgvuldig werd bijgehouden hoe het met hun stemming verliep.

Alle patienten verbeterden. Zij hadden minder vaak manische en depressieve fasen en deze duurden minder lang. Vooral patienten met rapid cycling verbeterden duidelijk. Bijwerkingen kwamen weinig voor en waren mild.

Memantine was dus bij deze groep moeilijk behandelbare bipolaire patienten van meerwaarde. Zeker een middel om nader onderzoek naar te doen.
(bron: Serra et al., J. Clin. Psychiatry, jan. 2015)

Memantine