nieuw onderzoek met bloed van bipolaire patienten

Al vaak is gevonden dat in het bloed van mensen met een bipolaire stoornis stoffen worden aangetroffen die wijzen op ontstekingsreacties en meer zogenaamde oxidatieve stress. Men denkt dat dit kan leiden tot o.a. veranderingen in hersencellen en de verbindingen die hersencellen met elkaar maken.

Onderzoekers uit Brazilie hebben in een laboratoriumsituatie hersencellen blootgesteld aan bloed van bipolaire patienten en aan bloed van gezonde controlepersonen.rodebloedcel

Zij vonden dat contact met bloed van patienten leidde tot minder uitsteeksels aan die hersencellen. Hierdoor kunnen die hersencellen minder verbindingen met elkaar maken. Ook bleken de hersencellen minder levensvatbaar.

Allerlei ontstekingsreacties lijken dus inderdaad te kunnen leiden tot veranderende verbindingen in de hersenen. Mogelijk speelt dit bij een deel van de bipolaire patienten een rol.

gemiddeld 6 jaar voordat de diagnose bipolaire stoornis wordt gesteld.

6jaarIn een grote Canadese studie, waarbij men 27 eerdere onderzoeken met in totaal bijna 10.000 patienten heeft bestudeerd, is gekeken naar de tijd tussen het ontstaan van de eerste symptomen en het begin van een behandeling.

Tussen de verschillende onderzoeken waren grote verschillen. Niet iedereen gebruikte dezelfde criteria.

Toch kan in elk geval gesteld worden dat het lang duurt eer de diagnose wordt gesteld. Gemiddeld kwam men op zeker 6 jaar.

Dat is zonde want een vroege behandeling kan veel ellende voorkomen.

(bron: Dagani et al., Can J Psychiatry, juli 2016)

een vroeg begin van de bipolaire stoornis: slechte prognose?

Je zou denken dat het ernstiger is als de bipolaire stoornis al op jonge leeftijd zichtbaar wordt. Daar is wel onderzoek naar gedaan, maar dat heeft tot nu toe tegenstrijdige resultaten opgeleverd.

australieOnderzoekers uit Australie hebben al deze studies op een hoop gegooid en gekeken of zij zo wat meer duidelijkheid konden krijgen.

Zij vonden vooral dat mensen bij wie al op jonge leeftijd een bipolaire stoornis werd geconstateerd meer comorbiditeit hadden. Dat wil zeggen dat naast de bipolaire stemmingswisselingen ook angstklachten of bijvoorbeeld alcoholproblemen voorkwamen. De leeftijd had niet zozeer verband met de ernst van de symptomen of bijvoorbeeld het voorkomen van psychotische of gemengde kenmerken.

Al met al nog niet een definitieve conclusie. Zij vinden wel dat het belangrijk is al in een vroeg stadium de diagnose te stellen, zodat juist ook die angstklachten of de alcoholproblemen behandeld kunnen worden.

(bron: Joslyn et al. Bipolar Dis. aug. 2016)

nieuwe regels voor het rijbewijs

Eerder heb ik een bericht geplaatst over de regelingen rond het rijbewijs. Daarbij spelen twee aspecten een rol: de aandoening zelf en de medicijnen die je gebruikt. Kijk nog maar eens terug op: http://www.deltamania.nl/?s=rijbewijs.

Zeer onlangs heeft de minister de regeling enigszins aangepast. Als je een bipolaire stoornis hebt, word je geschikt geacht voor het gewone rijbewijs als er geen suïcide risico is, als je adequaat behandeld wordt en als er sprake is van een redelijk ziekte-inzicht. Met ‘adequaat behandeld’ bedoelt men dat ‘geen lichte depressieve of hypomanische symptomen aanwezig zijrijbewijsn en dat de patiënt therapietrouw is’.

Als de diagnose bipolaire stoornis minder dan vijf jaar geleden is gesteld, is een psychiatrisch rapport vereist, als men het afgelopen jaar onder behandeling van een psychiater is geweest. Is dat niet het geval, dan volstaat een door een arts ingevuld vragenlijst.
Als de diagnose meer dan vijf jaar geleden is vastgesteld, is in principe een door een arts ingevulde vragenlijst voldoende.
De maximale geschiktheidstermijn is vijf jaar. Als sprake is van ‘totale remissie van symptomen’ kan de bipolaire patiënt geschikt worden verklaard voor onbepaalde tijd.

Overigens blijft de verantwoordelijkheid bij de bestuurder zelf liggen. Het wordt gezien als een morele plicht ervoor te zorgen dat je anderen niet in gevaar brengt, maar het is aan de patiënt zelf of je een wijziging van je toestand of van medicijngebruik meldt bij het CBR.

(bron: Staatcourant, 6 juli 2016)

 

in de serie beroemdheden met een bipolaire stoornis: Catherina Zeta Jones

Maar weinig beroemdheden treden naar buiten met hun eigen bipolaire stoornis. Van veel bekende mensen wordt verondersteld dat zij manisch-depressief zijn, maar het is heel moeilijk om dat bevestigd te krijgen. Catharina Zeta-Jones is hier catherine_zeta_joneseen uitzondering op.catherine_zeta_jones Als ik het goed begrijp kwam per ongeluk naar buiten dat zij een bipolaire stoornis zou hebben. Toen dit eenmaal rondging, heeft ze dit zelf bevestigd. In dit filmpje op YouTube zegt ze daar kort iets over. Overigens een filmpje naar aanleiding van een film, Side Effects, waarin zij zelf een psychiater speelt. http://www.youtube.com/watch?v=9Me3XWV-wBY

Catharina Zeta-Jones heeft in vele films gespeeld. O.a. in ‘the Mask of Zorro’, ‘Traffic’ en ‘Chicago’. Zij is getrouwd met Michael Douglas.

Meer informatie rond Catharina Zeta-Jones en haar bipolaire stoornis: http://www.huffingtonpost.com/tag/catherine-zeta-jones-bipolar-disorder

Brian Wilson van the Beach Boys: vervolg

brianwilsonnieuwVoor Brian Wilson was de toegang tot drugs gemakkelijk en de mogelijkheid om zijn mentale problemen hiermee te proberen te verlichten waren dan ook ruim voorhanden. Door het nemen van marihuana, hasjiesj of LSD hoopte hij meer creativiteit te krijgen. Eerst leek het te werken, hij maakte ‘Good Vibrations” en begon aan zijn vooraf aangekondigde meesterwerk ‘Smile’. Dit album zou hij niet afmaken. De drugs, geeft hij later toe, zorgde voor meer creativiteit, maar door de ‘overspannenheid’ waar hij al mee te maken had, zorgde het ook voor een definitieve kortsluiting.

Kenners van Brian’s muziek zeggen dat als je naar de b-kantjes van de vrolijke hits van de Beach Boys luistert er al wat melancholisch in zat. Zoals ‘In the back of my head’, ‘Let me wonder’ en ‘In my room’. Iets wat ook doordrong op de Pet Sounds plaat. De overige Beach Boys wilden surfmuziek maken en niet wat Brain nu aan het schrijven was, ook al vond John Lennon deze muziek het beste dat hij ooit had gehoord. Brain Wilson gaf later toe dat in die muziek zijn verdriet hoorbaar is en de somberheid uit zijn

De behandelaar Eugene Landy is onlosmakelijk verbonden met Brain Wilson. Deze therapeut behandelde Wilson over een langere periode. Het was iemand die als behandelaar zijn grenzen ver te buiten ging en op enig moment bijna de volledige controle over Brain Wilson overnam, niet alleen op therapeutisch gebied, maar ook op creatief gebied. Tenslotte werd hij ook de manager van Brian, waarbij hij vanuit de afhankelijkheidsrelatie misbruik van hem maakte op zakelijk vlak. Als therapeut zijn hem later om deze reden zijn bevoegdheden ontnomen, mede op aandringen van de familie van Brian Wilson. brianwilson2

Na de zogenaamde ‘ Landy ‘ jaren is Brian Wilson weer in behandeling gegaan. Nog altijd ervaart hij het als een dagelijks gevecht, maar gaat het goed met hem, vooral door de steun en begeleiding van zijn tweede vrouw, die hij in 1995 trouwde. Op diverse momenten was er sprake van een reünie van The Beach Boys, maar na het overlijden van Carl Wilson zijn ze niet meer bij elkaar geweest. Tot voor kort toerde Brian Wilson nog regelmatig voor solo optredens en werkte hij met diverse andere artiesten samen.brianwilson2

in de serie beroemdheden met een bipolaire stoornis: Brian Wilson van the Beach Boys

Brain Wilson is natuurlijk de creatieve kracht van de Beach Boys geweest, maar speelde sinds 1968 nog maar een kleine rol binnen de band en ging niet meer mee naar optredens. Dit had te maken met alle problemen waarmee hij te kampen had. Hij bracht veel tijd door in bed; slapend, drugs gebruikend en obsessief aan het eten. Van zijn ‘Beach Boy-look’ was uiteindelijk niet veel meer over. Toen hij na lange tijd in het psychiatrische circuit terecht kwam, constateerde men dat hij waarschijnlijk een ‘schizoaffectieve stoornis van het bipolaire type’ moest hebben.brian wilsonbrian wilson

Men dacht aan deze aandoening o.a. omdat hij stemmen hoorde. In opdracht van deze stemmen vertoonde hij vreemd gedrag. Hij had verder een laag gevoel van eigenwaarde, ook omdat de stemmen hem constant doorgaven dat hij niets waard was. Hierdoor voelde hij zich depressief.

Wat nu precies van invloed is geweest op de problemen van Brian Wilson is niet geheel duidelijk. Zijn vader zou hem nogal hardhandig hebben aangepakt. Sommigen zeggen dat hij bezweek onder de druk, als leider van een van de populairste bands uit die tijd. De Beach Boys waren almaar aan het reizen en optreden en voortdurend werden hoge verwachtingen uitgesproken door fans en critici om met een nog mooier geluid te komen op een volgend album. Het is hem in ieder geval te veel geworden.

Op enig moment kreeg hij een inzinking op een vliegveld toen hij weer naar een optreden moest. Aanvankelijk afgedaan als vliegangst, werd het later duidelijk dat er veel meer aan de hand was.beach boysbeach boys

in de serie ‘beroemdheden met een bipolaire stoornis’: Nina Simone

Nina Simone is wereldberoemd geworden als pianiste en zangeres. Zij speelde allerlei genres: soul, jazz, blues, pop. In een lange carriere heeft zij grote hits gekend. Misschien is de bekendste in Nederland ‘My baby just cares for me’, omdat deze nog niet zo heel lang geleden opnieuw is uitgebracht.

ninasimonemissEigenlijk had zij klassiek pianiste willen worden, maar zij werd in die tijd, als zwarte jonge vrouw, niet toegelaten tot het conservatorium. Misschien omdat zij de rassenscheiding zo duidelijk aan den lijve had ondervonden, was zij in de jaren vijftig en zestig fervent voorvechter van de rechten van de zwarte inwoners van de Verenigde Staten. Haar woede over de misstanden van die tijd – de tijd van Martin Luther King en Malcolm X – kwam bijvoorbeeld tot uiting in haar beroemde song ‘Mississippi Goddam’.  Ook tijdens optredens kon zij hele tirades houden en oproepen tot verzet.

Prive had zij een zwaar leven. Zij is jarenlang getrouwd geweest met een gewelddadige man. Bovenal heeft zij lange periodes gekend met diepe somberheid. In de jaren ’60 is zij daarvoor zelfs opgenomen geweest op een psychiatrische afdeling. Ook had zij regelmatig enorme woedeuitbarstingen, waarmee zij iedereen in haar omgeving bang maakte. Haar dochter is daar veelvuldig slachtoffer van geworden. Uit de jaren ’70 zijn talloze anekdotes bekend, waaruit blijkt dat Nina Simone regelmatig in de war was.

Nina Simone had een bijzondere band met Nederland. Zij heeft hier vaak opgetreden en een van haar vaste begeleiders was een Nederlander, Gerrit de Bruin. Begin jaren ’80 is bij haar de diagnose bipolaire stoornis gesteld. Dat was in die tijd minder gangbaar dan tegenwoordig. Zij is daarvoor behandeld door een Nederlandse psychiater, die haar Trilafon voorschreef. Dit is een antipsychoticum, dat tegenwoordig niet zo vaak meer wordt voorgeschreven.

Door deze behandeling is zij wat stabieler geworden, maar zij heeft vaak geklaagd over gevoelsarmoede door de medicijnen, waardoor zij vond dat zij muzikaal minder presteerde. Zij heeft echter tot op hoge leeftijd succesvol opgetreden. In 1998 stond zij op het podium met Michael Jackson en Nelson Mandela. In 2001 hield zij nog een tirade tegen het presidentschap van George Bush, waarna zij opnieuw ‘Mississippi Goddam’ zong. In 2003 overleed zij in Frankrijk aan de gevolgen van borstkanker. ninasimone

internet of things: ook voor de bipolaire stoornis

Veel mensen met een bipolaire stoornis houden een life-chart bij. Hiermee krijg je meer zicht op het patroon van de stemmingswisselingen en welke factoren daarop van invloed zijn. Het is echter nog een hele belasting dagelijks allerlei zaken bij te houden en in te vullen.

Nu het gebruik van de mobiele telefoon zo wijdverbreid is – iedereen heeft vrijwel altijd een telefoon op zak – zou het mooi zijn als die telefoon vanzelf van alles meet en bijhoudt. In de gemiddelde smartphone zitten allerlei sensoren, die vrij gemakkelijk beweging, hartslag, snelheid van spreken etc. kunnen meten. Je zou dit soort gegevens kunnen koppelen aan subjectieve maten, bijvoorbeeld hoe iemand gestemd is. Zo krijg je in 1 klap heel veel informatie. Er zijn zelfs onderzoeken gedaan met dit soort technieken waaruit blijkt dat de sensoren eerder in de gaten hebben dat iemand manisch wordt, dan de patiënttelefoon1 zelf of zijn omgeving.

Een interessante ontwikkeling!

bipolaire stoornis: meer inspiratie!

zelf_logo_smallAl veel heb ik geschreven over creativiteit en de bipolaire stoornis. Dat dit verband bestaat, is aannemelijk, maar het is erg moeilijk aan te tonen.

Onderzoekers uit de Verenigde Staten hebben nog een aardige studie hiernaar verricht. Bij 835 studenten namen ze twee vragenlijsten af. Een die het bipolaire risico in kaart bracht (de HPS, hypomanic personality scale) en een die een indruk gaf van ‘inspiratie’. Met een zelf ontworpen vragenlijst probeerden zij na te gaan of de proefpersonen dachten dat hun inspiratie uit henzelf, uit anderen of uit de wijdere omgeving ontstond.

Studenten die gevoelig zijn voor bipolaire stemmingswisselingen, rapporteerden meer inspiratie en hadden ook vaker het gevoel dat die inspiratie uit henzelf kwam.

(bron: Jones et al., PlosONe 2014)