lurasidone voor de bipolaire depressie

De bipolaire depressie is vaak lastig te bestrijden. Manisch-depressieve patiënten hebben juist het meest en het vaakst last van depressieve perioden. Nieuwe medicijnen die dat kunnen behandelen zijn dus zeer welkom. slumped walk

In de Verenigde Staten is sinds korte tijd het medicijn lurasidone geregistreerd voor de depressieve fase bij een bipolaire I stoornis. In Nederland is dit middel nu nog niet verkrijgbaar.

Lurasidone is een ‘atypisch antipsychoticum’, net als quetiapine (Seroquel ®) en bijvoorbeeld olanzapine (Zyprexa®).

De registratie in Amerika is vooral gebaseerd op een onderzoek dat in februari 2014 gepubliceerd is. Ruim 500 patiënten met een bipolaire depressie werden in 3 groepen verdeeld. Een groep kreeg een lage dosis van lurasidone, een groep een hogere dosis en een groep kreeg placebo. Zowel de hogere als de lagere dosering van lurasidone gaf een duidelijke verbetering van de depressieve symptomen. De bijwerkingen vielen mee: misselijkheid, hoofdpijn, slaperigheid en bewegingsdrang bij enkele mensen. Gewichtstoename en een verhoging van het cholesterol kwam vrijwel niet voor.

Ook een onderzoek waarbij lurasidone werd toegevoegd aan lithium of valproaat gaf goede resultaten bij de bipolaire depressie.

Dit klinkt veelbelovend. Dit medicijn zou een mooie toevoeging kunnen zijn aan onze mogelijkheden. Dat je er niet zo dik van lijkt te worden, kan een mooi voordeel zijn. Met de medicijnen die we nu tot onze beschikking hebben, is dat vaak een probleem.lurasidon

memantine voor de bipolaire stoornis

Een interessant onderzoek uit Italie.

Memantine is een medicijn dat ook in Nederland is geregistreerd om de verschijnselen van dementie af te remmen. Eerder is in een klein onderzoek gevonden dat dit middel mogelijk baat geeft aan bipolaire patienten.

De Italiaanse onderitaliezoekers hebben 30 patienten met een bipolaire stoornis gevolgd. Zij hadden behandelingen achter de rug met allerlei medicijnen en soms ECT, zonder resultaat. Gedurende 3 jaar werd hun onderhoudsmedicijn ongewijzigd voortgezet en zij kregen daar memantine (20-30 mg) bij. Zorgvuldig werd bijgehouden hoe het met hun stemming verliep.

Alle patienten verbeterden. Zij hadden minder vaak manische en depressieve fasen en deze duurden minder lang. Vooral patienten met rapid cycling verbeterden duidelijk. Bijwerkingen kwamen weinig voor en waren mild.

Memantine was dus bij deze groep moeilijk behandelbare bipolaire patienten van meerwaarde. Zeker een middel om nader onderzoek naar te doen.
(bron: Serra et al., J. Clin. Psychiatry, jan. 2015)

Memantine

American Football speler met bipolaire stoornis

American Football is een sport die in Europa weinig in de belangstelling staat, maar in de Verenigde Staten de grootste en belangrijkste sport is. Een keer per jaar is er bij ons iets meer aandacht voor American Football als de grote finale wordt gespeeld. Dit heet de ‘Super Bowl’. Naar deze wedstrijd kijken meer dan 100 miljoen mensen. Afgelopen nacht is die finale weer gespeeld. De New England Patriots hebben gewonnen.

Er zijn enkele beroemde spelers die manisch depressief (zouden) zijn. Een bekende is Keith O’Neil. Hij heeft een keer de Super Bowl gewfootball2onnen met de Indianapolis Colts en heeft enkele jaren bij de New York Giants gespeeld. Een echte grote dus.

Hij was als kind al angstig en somber, ondanks dat hij door zijn atletische vermogens uitermate populair was op school. Hij is flink manisch geweest, waarbij hij enorm veel geld uitgaf, niet sliep en zich een supermens voelde. Daarna heeft hij een langdurige depressie doorgemaakt.

Inmiddels is hij al weer langere tijd stabiel met, voor zover ik weet, gebruik van lithium, aripiprazol en soms wat slaappillen.

Hij heeft een stichting opgericht om meer bekendheid te geven aan de bipolaire stoornis en geeft af en toe presentaties over dit onderwerp. Hij vertelt daarin dat hij vaak erg angstig is geweest, hoewel niemand dit aan hem zag en hij algemeen gezien werd als een geweldige footballspeler.

zie ook: http://www.keithoneil.com/american-football-720x415

enquete over lithium

Niet iedereen die lithium slikt, staat onder controle van een gespecialiseerde polikliniek. Sommige lithiumgebruikers laten zich controleren door de huisarts.

Ik wil hier graag enkele vragen over stellen.  Je kan via de knop ‘x Reacties’ , onder de titel en naast de datum van dit bericht (23 januari 2015) antwoord geven. Als je dat doet, kunnen anderen jouwVraagteken antwoord zien. Je kan ook via het contactformulier antwoorden. Op die manier ben ik, beheerder van het blog, de enige die de reactie kan lezen.
Het volstaat als je het nummer van de vraag noteert en ‘eens’ of ‘oneens’ aangeeft. Een toelichting op je antwoord is van harte welkom, maar dat hoeft niet.

Dit zijn de vragen:

1. ik zou het prettig vinden als de huisarts mijn lithiumgebruik controleert:    eens/oneens

2. ik denk dat de huisarts voldoende kennis en ervaring heeft om lithium zorgvuldig te controleren: eens/oneens

3. ik bezit zelf voldoende kennis om zorgvuldig met mijn lithium om te gaan: eens / oneens

4. ik weet wel wat van lithium, maar heb toch vaak behoefte aan antwoord op mijn specifieke vragen: eens / oneens

4. ik wil gemakkelijk toegang hebben tot specialistische deskundigheid (bijvoorbeeld als zich complicaties voordoen): eens/oneens

5. ik wil alleen door de huisarts gecontroleerd worden als hij/zij voor advies direct toegang heeft tot een specialist: eens / oneens

6. ik wil voor zo’n complex medicijn als lithium alleen onder controle staan van een specialist die daar veel ervaring mee heeft: eens/oneens

Bij voorbaat heel hartelijk dank. Je medewerking wordt zeer op prijs gesteld!

lithiummineraal

blue monday

Vandaag is het de zogenaamde # Blue Monday of in het Nederlands: Deprimaandag. Een of andere Britse psycholoog heeft dat in 2005 bedacht en elk jaar krijgt dit fenomeen meer aandacht.

Volgens een bepaalde formule zou de maandag van de laatste volle week van januari de meest deprimerende dag imagesCA1IAQA9van het jaar zijn. In januari is het nog lang donker, duurt het nog lang eer het vakantie is en zijn de goede voornemens al weer achterhaald. Bovendien is maandag de eerste dag na het weekend waar de meeste mensen een hekel aan hebben. Vandaar Blue Monday.

Ik denk dat er wel wat in zit, maar wetenschappelijk is het allemaal niet. Belangrijk is in ieder geval te bedenken dat het hier om een deprimerende dag gaat. Dat is heel wat anders dan een depressie. Een depressie is een nare aandoening die goed behandeld moet worden en die niet een dag duurt. Eerder heb ik al veel geschreven over seizoensinvloeden (o.a. http://www.deltamania.nl/manisch-depressief-en-google/ en http://www.deltamania.nl/de-dagen-worden-korter-2/). De meeste kans op het krijgen van een depressie (of manie) heb je in het voor- en najaar en een depressie ontstaat niet op 1 dag.

bipolairen slechte slapers?

Al meerdere berichten heb ik geplaatst over het belang van slaap voor de bipolaire patiënt. Een goed dag- en nachtritme is bevorderlijk voor een stabiele stemming.

In de meest recente uitgave van het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ staat een artikel over het slaappatroon van bipolaire patiënten.

Ruim 250 manisch-depressieve mensen werden meer dan 2 jaar gevolgd. Gekeken werd naar hun slaapgewoonten. Dit werd vergeleken met mensen met een andere psychiatrische aandoening en met gezonde controles.

slaapBipolaire mensen hadden meer moeite in slaap te komen, werden vaker wakker na het inslapen en waren vaker een ‘avondmens’. Deze verschillen waren onafhankelijk van de stemming van de patiënten. Dit andere slaappatroon lijkt dus vooral verbonden aan het hebben van een bipolaire stoornis en niet zozeer aan het doormaken van een manie of depressie.

Hoewel een stabiel ritme erg belangrijk is voor een stabiele stemming, lijken juist bipolaire patienten moeite te hebben aan een goede nachtrust te komen.

bijbetalen voor lithium?

Lithium wordt in verschillende vormen geleverd door de apotheek. Zie ook: http://www.deltamania.nl/welk-lithium/.

Verschillende patiënten meldden mij dat zij sinds kort moeten bijbetalen om lithium van de apotheek geleverd te krijgen. Voor zover ik kan nagaan geldt dat alleen soms als de merken Camcolit of Priadel voorgeschreven zijn. Voor lithiumcarbonaat hoeft niet te worden bijbetaald. camcolit3

Dat is toch wel treurig. Veel mensen verdragen de tablet lithiumcarbonaat namelijk niet goed. Bij Camcolit of Priadel is dat veel minder vaak het geval. Als mensen zich gedwongen voelen lithiumcarbonaat te slikken, zouden zij kunnen overwegen het dan maar te stoppen. Dit kan natuurlijk tot grote risico’s leiden.

Je kan altijd aan de voorschrijvend psychiater vragen op het recept te noteren dat het medisch noodzakelijk is dat het merk wordt gebruikt. Ik hoop dat daarmee toch het juiste preparaat wordt afgeleverd.

een stabiel 2015 toegewenst!

2015

bipolaire stoornis en hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten komen bij bipolaire patienten veel vaker voor dan bij de gemiddelde bevolking. In een groot onderzoek in 2001 bleek dit wel 5 keer vaker voor te komen en gemiddeld ontstaan hart- en vaatziekten 14 jaar eerder.IMG_1568[1]

Adipositas, zwaarlijvigheid, kan een oorzaak hiervan zijn. Niet alleen kan de bipolaire stoornis zelf tot een groter gewicht leiden, maar het gebruik van medicijnen kan dit nog eens versterken. Verder roken psychiatrische patienten meer.

In een recent artikel in het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ wordt nog eens aandacht gegeven aan het cholesterol. Dit blijkt bij veel bipolaire patienten verhoogd, vaak los van het gebruik van medicijnen. Cijfers varieren van 22 tot 68%. Een verhoogd cholesterol - meer specifiek een verhoogd LDL-cholesterol - kan ook de kans op hart- en vaatziekten vergroten.

De schrijver van het artikel pleit voor regelmatige controle van het cholesterol, zeker als meerdere risico’s tegelijk voorkomen (bijvoorbeeld suikerziekte, adipositas, roken). Ook zou hij graag zien dat eerder wordt begonnen met zogenaamde statinen. Dit zijn medicijnen om het cholesterol te verlagen.
(Andrade, Bipolar Disorders 2013:15:813-823)

fijne Kerstdagen!

kerst