theater!

doorhetlint voorkant nov 2017“.. een taboe-doorbrekende voorstelling over het omgaan met een psychische ziekte voor de persoon zelf en de partner/omgeving….'”

Jonathan & Mathilde brengen met dit theaterstuk hun eigen liefdesverhaal in beeld. Een psychische ziekte (bipolaire stoornis/depressie) bij een van beiden gooide hun leven en relatie volledig overhoop. Ook hun families en vrienden werden er door geraakt. Door openhartig te vertellen over de strijd die zij zijn aangegaan, willen Mathilde en Jonathan het taboe doorbreken dat rust op het hebben van een psychische aandoening. Speciaal voor wie in werk of privésituatie in aanraking is gekomen met psychische ziektes, maar zeker ook voor alle liefhebbers van waargebeurde liefdesverhalen. Zie ook:   http://www.laaktheater.nl/door-het-lint-verbonden/.

17 en 19 november 2017, entree € 6,-, Laaktheater Den Haag.

behandeling van ADHD bij de bipolaire patient

In Zweden wordt in grote registers nauwkeurig bijgehouden hoeveel medicijnen worden gebruikt en hoeveel van andere zorg gebruik wordt gemaakt. Zo heeft men kunnen nagaan of vaker een manie voorkomt als een bipolaire patient methylfenidaat inneemt. Methylfenidaat is het voorkeursmiddel voor ADHD. Meestal wordt dit als Ritalin of Concerta voorgeschreven. adhd

De onderzoekers vonden dat er meer manieen voorkwamen na het starten van methylfenidaat als voor de bipolaire stoornis géén stemmingsstabilisator werd gebruikt. Zolang iemand een stemmingsstabilisator, bijv. lithium of valproaat, inneemt, lijkt methylfenidaat geen groot risico te zijn.

Omdat ADHD toch regelmatig lijkt voor te komen bij mensen met een bipolaire stoornis is dit belangrijke en geruststellende informatie.

(bron: Viktorin et al., Am. J. Psychiatry, april 2017)

slechtere prognose bij meer episoden

kindlingIn januari dit jaar publiceerden twee Deense psychiaters een overzicht van de literatuur over het beloop van de bipolaire stoornis.

Er zijn eigenlijk niet veel studies gedaan over dit onderwerp. Op basis van de beschikbare gegevens kwamen zij tot de conclusie dat hoe meer episoden, manisch of depressief, iemand doormaakt, des te slechter is de prognose. Als je veel episoden hebt doorgemaakt is de kans groter op weer een volgende episode, op een langere duur van volgende episoden en met meer ernstige symptomen.

Dit komt wel overeen met de klinische ervaring.
Deze bevindingen benadrukken nog maar eens het belang van preventie. Het is erg belangrijk zo goed mogelijk volgende manieën of depressies te voorkomen, bijvoorbeeld met onderhoudsbehandeling.

de dagen worden korter…

In het voor- en najaar komen meer stemmingsklachten voor. Eerder heb ik al soortgelijke berichten geplaatst (bijv: http://www.deltamania.nl/de-dagen-worden-langer/. Inmiddels is het alweer najaar en worden de dagen merkbaar korter. Het is vroeger donker en later licht. Binnenkort wordt ook de klok weer een uur verzet.

Veel bipolaire patienten zijn wat gevoeliger voor dit soort verschuivingen dan de gemiddelde mens. De kans op een manie of depressie is dan wat groter. Waarschijnlijk speelt hierbij een rol dat in het voor- en najaar de grootste verschillen tussen licht en donker optreden. Voor sommigen misschien reden extra goed op het dag- en nachtritme te letten en zichzelf even goed in acht te nemen.herfst

bipolaire stoornis en werk

Werk is voor veel mensen om allerlei redenen belangrijk. Het geeft voldoening, vergroot het zelfvertrouwen, geeft als vanzelf een dagelijks ritme en het zorgt natuurlijk ook voor een inkomen. Een bipolaire stoornis kan vaak tot uitval leiden, tijdelijk of langduriger. Dit is gedurende 5 jaar onderzocht door een onderzoeksgroep uit Michigan, USA.

273 mensen met een bipolaire stoornis hebben zij jaarlijks getest op het klinisch functioneren (‘hoe gaat het met de stemming’), op cognitief functioneren en op het functioneren op het werk.

Patienten die meer last hadden van depressieve symptomen en patienten die minder goed konden schakelen van de ene taak naar de andere – zij waren bij cognitieve testjes minder flexibel – hadden in die 5 jaar meer uitval van het werk, hadden minder voldoening van het werk en leverden mindere werkprestaties.

Zeker omdat werk zo belangrijk is, zou juist bij mensen met een bipolaire stoornis de terugkeer naar de werksituatie zo veel mogelijk moeten worden bevorderd, eventueel met de nodige aanpassingen.
(bron: O’Donnell et al., J. Aff Dis, jun 2017)dwergen

bipolair en obesitas

Al vaker heb ik berichten geplaatst over de relatie tussen de bipolaire stoornis en het gewicht, hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, roken etc. Het blijft belangrijk deze risico’s te proberen te beheersen.

In een recent artikel beschrijven onderzoekers uit de Verenigde Staten hoe zij de toename van het gewicht in 20 jaar tijd hebben onderzocht bij een groep mensen met schizofrenie en met de bipolaire stoornis.

Na 20 jaar had ruim 50 % van de mensen met een bipolaire stoornis obesitas, gemeten met de BMI. Bij de algemene bevolking van een gemiddelde Amerikaanse staat was dat bij 25% het geval.

Zeker omdat obesitas allerlei gevolgen kan hebben voor de verdere gezondheid, is het belangrijk hier oog voor te hebben.
(bron: Strassnig et al., Bipolar Dis, aug 2017)BMI

 

bipolair en borderline: verschillen en overeenkomsten

In de laatste uitgave van het tijdschrift ‘Bipolar Disorders’ staat nog eens mooi uiteengezet wat de verschillen zijn tussen de bipolaire stoornis en de borderline persoonlijkheidsstoornis. Ondanks deze verschillen is er ook veel overlap en beide stoornissen kunnen ook tegelijk voorkomen. Om goed onderscheid te maken tussen de bipolaire en de borderline stoornis dient het (langdurige) beloop vooral in ogenschouw te worden genomen. Verder is van belang na te gaan welke aandoeningen in de familie voorkomen.

De voornaamste verschillen zijn datborderline
1. Mensen met een borderline stoornis vooral een negatief zelfbeeld hebben en ook vaak negatieve emoties bij anderen oproepen. Zij hebben moeite langdurige en waardevolle relaties op te bouwen. Bij mensen met een bipolaire stoornis is dit veel minder het geval en veelal verbonden aan de stemmingsepisoden.

2. De emotionele wisselingen zijn bij mensen met een borderline stoornis vaak sneller en korter. Dit kan uren of dagen duren. Bij mensen met een bipolaire stoornis duren de verschillende fasen vaak weken tot maanden. Bij de borderline stoornis wisselt het vaak af tussen depressief en boos en bij de bipolaire stoornis tussen depressief en manisch. (hoewel in een manie en zeker in een gemengde episode mensen ook boos en geagiteerd kunnen zijn)

3. Verder komen bij de borderline stoornis meer zelfmoordpogingen voor en een voorgeschiedenis met hechtingsproblemen en seksueel misbruik.

Daarnaast zijn er nog wel meer verschillen, zoals in het slaappatroon en bijvoorbeeld impulsiviteit. Rode draad is dat de symptomen bij de bipolaire stoornis meestal verbonden zijn aan de verschillende stemmingsfasen. Bij de borderline stoornis komen de symptomen ook voor los van de stemming.

bipolaire stoornis en suikerziekte

Verschillende stofwisselingsziekten worden in verband gebracht met psychiatrische stoornissen zoals de bipolaire stoornis.

Onlangs zijn gegevens van 7 grote groepen bipolaire patienten bij elkaar gelegd. Daarna hebben de onderzoekers gekeken hoe  vaak suikerziekte, Diabetes Mellitus, voorkwam.

Bij in totaal 10-duizenden bipolaire patienten werd een duidelijk verband gevonden met het voorkomen van suikerziekte. Deze aandoening kwam 2 tot 3 keer zo vaak voor dan bij gezonde controles.

Sommige wetenschappers vermoeden een gemeenschappelijke oorsprong voor beide aandoeningen. Dat wil zeggen dat 1 mechanisme zowel de bipolaire stoornis als suikerziekte veroorzaakt. Of dat zo is, is mij niet duidelijk. Ook allerlei andere verbanden lijken mij mogelijk.suikerklont

manisch depressief, Google en de seizoenen

Al meerdere keren heb ik bericht over de invloed van licht, donker, slapen en de seizoenen. Hoewel daar verschillende aanwijzingen voor zijn, is het toch lastig aan te tonen of manieen en depressies meer of minder voorkomen in bepaalde jaargetijden.

Een nieuwe en originele aanwijzing voor een seizoensinvloed op het beloop van psychiatrische stoornissen komt van onderzoekers uit San Diego, USA. Zij hebben gekeken hoe vaak in Google wordt gezocht naar allerlei psychiatrische aandoeningen in zowel de Verenigde Staten als in Australie.

Opvallend was dat in de winter naar alle psychiatrische stoornissen meer werd gezocht dan in de zomer. Ook naar woorden die gerelateerd zijn aan de bipolaire stoornis werd in de zomer 16% minder gezocht. Dit was zowel in de Verenigde Staten als in Australie het geval.

Een aanwijzing dus dat, waar ook ter wereld, in de zomer men minder last heeft van psychische klachten dan in de winter.

Zo zie je dat al dit soort data, die vrijelijk voor iedereen beschikbaar zijn, een schat aan informatie bieden.

(Ayers et al., Am J Prev Med, mei 2013)
met dank aan Pulpe.nlgoogle

Lithium en hitte

Lithium kan riskant zijn als de concentratie in het bloed, de bloedspiegel, te hoog is. Als de waarde te laag is, werkt het minder goed, maar dat is voor 1 of enkele dagen meestal niet zo’n probleem.Rising Temperature

Een verhoogde lithiumspiegel ontstaat vooral door vocht- en zoutverlies. Als het zoutgehalte in het lichaam afneemt, probeert de nier dit zoutverlies tegen te gaan door minder lithium (zout) uit te scheiden.

Bij hoge temperaturen transpireer je meer en is het zaak het vocht en zout voldoende aan te vullen. In landen rond de Middellandse Zee of nog verder, kan het in de zomer zo warm zijn, dat je gemakkelijk uitdroogt. Bovendien kan je in dit soort landen last krijgen van diarree, waardoor je nog meer vocht verliest. Allemaal risico’s voor een verhoging van het lithium.

Zeker als je lithium gebruikt: neem op vakantie een middel tegen diarree mee. Ga liever niet uren achtereen in de volle zon liggen. Drink voldoende en gebruik voldoende zout. Neem bijvoorbeeld wat drinkbouillon mee. Krijg je toch last van diarree of braken, sla dan een keer lithium over. Bij twijfel over bijvoorbeeld vergiftigingsverschijnselen leg dan eventueel contact met je behandelaar.Beach Chairs Watching Ocean